• Stelios Lazakis

Η 4η Βιομηχανική Επανάσταση


Ο όρος 4η βιομηχανική επανάσταση έγινε γνωστός από τον Klaus Schwab , για να περιγράψει μια νέα τεχνολογική επανάσταση :

“Οι δυνατότητες δισεκατομμυρίων ανθρώπων που συνδέονται με κινητές συσκευές, με άνευ προηγουμένου επεξεργαστική ισχύ, αποθηκευτική χωριτικότητα και πρόσβαση στη γνώση, είναι απεριόριστες. Αυτές οι δυνατότητες θα πολλαπλασιαστούν με νέες τεχνολογικές ανακαλύψεις σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ρομποτική, το Διαδίκτυο των πραγμάτων (Internet of Things -IoT) τα αυτόνομα/αυτο-οδηγούμενα οχήματα, η εκτύπωση 3D, η νανοτεχνολογία, η βιοτεχνολογία, η επιστήμη των υλικών (materials science), η αποθήκευση ενέργειας και η κβαντική υπολογιστική.”

Να θυμήθουμε οτί η 1η βιομηχανική επανάσταση με την δύναμη του άτμου έφερε την είσοδο των μηχανών στην παραγωγή , ενω η 2η με την χρήση του ηλεκτρισμού οδήγησε στην μαζική παραγωγή. Η τρίτη με την δύναμη της πληροφωρικής οδήγησε στην αυτοματοποίηση. Η τρίτη οδήγησε και στην ψηφιοποίηση, την μετάβαση από την αναλογική μορφή στην ψηφιακή, με αποτέλεσμα την απουλοποίηση μεγάλων όγκων αρχείων/δεδομένων.

Η ταχύτητα, το πεδίο εφαρμογής και οι επιπτώσεις των αλλαγών μας οδηγεί να πιστεύουμε ότι δεν ζούμε απλά μια ακόμα φάση της 3ης βιομηχανικής επανάστασης.

Η ταχύτητα των σημερινών ανακαλύψεων δεν έχει ιστορικό προηγούμενο. Σε σύγκριση με προηγούμενες βιομηχανικές επαναστάσεις, η τέταρτη επανάσταση έχει εκθετικό και όχι γραμμικό ρυθμό εξέλιξης που διαταράσσει την βιομηχανία.

Ήδη, τα συστατικά στοιχεία είναι γύρω μας , η τεχνητή νοημοσύνη εφαρμόζεται στα αυτοκίνητα και τα drones , σε εφαρμογές λογισμικού για την ανακάλυψη νέων φαρμάκων , σε αλγόριθμους που χρησιμοποιούνται για την πρόβλεψη των προτιμήσεων μας.

Όπως κάθε προήγουμενη Επανάσταση, έτσι και αυτή έχει τη δυνατότητα να αυξήσει τα επίπεδα του παγκόσμιου εισοδήματος και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής, από την άλλη όμως θα διταράξει για μια ακόμα φορά την αγορά εργασίας και πιθανά θα οδηγήσει σε ακόμα μεγαλύτερες ανισότητες , αφου θα έχουμε μια ακόμα μεγαλύτερη αντικατάσταση του ανθρώπινου δυναμικού από τις μηχανές. Δεν ξέρουμε πραγματικά που θα οδηγηθούν τα πράγματα, αν δηλαδή οι μηχανές θα οδηγήσουν σε μεγαλύτερη ανεργία, η αν τα νέα δεδομένα θα δημιουργήσουν νέες “καλύτερες” θέσεις εργασίας. Το πιό πιθανό είναι ότι θα καταλήξουμε κάπου ανάμεσα.


Ο Schwab πάντως πιστεύει ότι “ότι στο μέλλον, το ταλέντο, περισσότερο από το κεφάλαιο, θα αποτελέσει τον κρίσιμο παράγοντα παραγωγής. Αυτό θα οδηγήσει στην αύξηση της διαίρεσης της αγοράς εργασίας σε τομείς χαμηλής ειδίκευσης / χαμηλής αμοιβής και υψηλής ικανότητας / υψηλής αμοιβής, οι οποίοι με τη σειρά τους θα οδηγήσουν σε αύξηση των κοινωνικών εντάσεων”

Τα μέγιστα ωφέλη της 4ης επανάστασης τα εισπράτουν οι κεφαλαιούχοι ( είτε αυτό το κεφάλαιο είναι φυσικό είτε πνευματικό) Αυτό όμος πέρα από την οικονομική διάσταση έχει και ένα κοινωνικό αντίκτυπο.

Η ζήτηση για εργαζόμενους υψηλής ειδίκευσης έχει αυξηθεί και θα συνεχίσει να αυξάνεται , ενώ η ζήτηση για εργαζόμενους με χαμηλότερες δεξιότητες έχει μειωθεί και θα μειώνεται.Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά εργασίας με έντονη ζήτηση στα υψηλά και χαμηλά άκρα, αλλά και ένα κενό στην μέση. Αυτό μας εξηγεί κάπως και γιατί οι μεσαίες τάξεις αντιμετωπίζουν όλο και περισσότερο μια αίσθηση δυσαρέσκειας και αδικίας. Η νέα “winner-takes-all” οικονομία που προσφέρει περιορισμένα ωφέλη στη μεσαία τάξη είναι μια συνταγή για πολιτικά και κοινωνικά αδιέξοδα.

Το πρόβλημα από ότι έχει φανεί το έχουν μεγενθύνει οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης . Ιδανικά αυτά τα μέσα που προωθουν την επικοινωνία θα έπρεπε να συμβάλουν στην κατανόηση την ανοχή και την συνοχή , όμως τελικά δείχνουν να έχουν τον ρόλο ενός “ψηφιακου όχλου”, διευκολύνοντας την διάδωση μη ρεαλιστικών προσδοκιών ή ακραίων ιδεών και ιδεολογιών.

Οσο αφορά τώρα τις επιχειρήσεις, υπάρχουν τέσσερις κύριες επιπτώσεις της 4η Βιομηχανικής Επανάστασης και αφορούν τις προσδοκίες των πελατών, την βελτίωση των προϊόντων, την συνεργατική καινοτομία και τις οργανωτικές μορφές.

Πως όμως θα επιδράσει αυτή η 4η επανάσταση στο κράτος και τις κυβερνήσεις ; Εδώ κατά την γνώμη μου τα πράγματα γίνονται πολύ ενδιαφέροντα. Από την μία οι κυβερνήσεις θα αποκτήσουν αυξημένες δυνατότητες παρακολούθησης και επιβολής , με την αξιοποίηση των big data , των ψηφιακών ίχνών , την τεχνητή νοημοσύνη και από την άλλη θα έχουμε πολίτες που θα προτάσουν τα ατομικά τους δικαιώματα και θα θέλουν ένα κράτος πάροχο υψηλών υπηρεσιών.

Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να προετοιμαστούν για τις αλλαγές και η αδυναμία τους να προσαρμοστούν , είναι πιθανό να δημιουργήσει την πεποίθηση ότι τα πολιτικά συστήματα ( οι αστικές δημοκρατίες) ανήκουν στο παρελθόν.

‘Οσον αφορά τώρα τον καθένα από εμάς , θα επηρεάστεί η ταυτότητά μας η αίσθηση της ιδιωτικής ζωής,τα πρότυπα κατανάλωσης, τον χρόνο που αφιερώνουμε στην εργασία και τον ελεύθερο χρόνο μας.

Για μιά ακόμα φορά είμαστε στο κατώφλι ενός θαυμαστού καινούργιου κόσμου. Είναι στο χέρι μας το πως θα τον διαμορφώσουμε.

#πολιτική #τεχνολογία #επιστήμη #4ηΒιομηχανικήΕπανάσταση

©2018 by Hellenic Banana Republic. Proudly created with Wix.com